ul. Broniewskiego 3, 01-785 Warszawaponiedziałek – piątek | godz. 8:00 – 20:00
sobota | godz. 8:00 – 14:00
tel. 22 273 90 00
Home / Pracownia Densytometrii w Centrum Medycznym Gamma

Pracownia Densytometrii w Centrum Medycznym Gamma

Miło nam poinformować, że od 1 marca 2018 r. w Centrum Medycznym Gamma została uruchomiona pracownia Densytometrii.

Osteoporoza jest chorobą kości prowadzącą do zwiększonej podatności na złamania a w efekcie złamań niskoenergetycznych np. przy upadku z wysokości ciała. Powikłania osteoporozy są obecnie trzecią w kolejności pierwotną przyczyna zgonów po chorobach układu krążenia i nowotworach. Obecnie kładzie się duży nacisk na prowadzenie diagnostyki i leczenia osteoporozy u wszystkich osób, które przebyły złamanie. Dane statystyczne wskazują, że tylko 14% chorych w skali kraju jest poddanych takiej diagnostyce a leczenie otrzymuje 2%

Co to jest Densytometria?

Densytometria jest podstawowym badaniem w diagnostyce osteopenii i osteoporozy. Jest dwuwymiarową odmianą tomografii komputerowej. Opiera się na radiologicznej ocenie różnicy absorpcji między różnymi tkankami. Pozwala na dokładne określenie ilości tkanki kostnej, a także pomiar ilości tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej (mięśniowej). Gęstość minerału kostnego wyrażana jest dwuwymiarowo w  g/cm2 (BMD – Bone Mineral Density). Bezwzględna ilość minerału – w gramach (BMC – Bone Mineral Content) .

Jako punkty odniesienia przyjmuje się u dorosłych szczytową masę kostną (T-score) i masę kostną dla grupy wiekowej (Z-score). U dzieci używamy jedynie Z-score. Jako że budowa kości jest proporcjonalna do płci, wieku i rozmiarów ciała w diagnostyce osteoporozy posługujemy się wartościami wyrażonymi w odchyleniach standardowych T-score i Z- score. Wyniki wyrażane są także w wartościach bezwzględnych i procentach stosunku do normy.

Wartości uzyskane w trakcie badania oraz pozakostne czynniki ryzyka złamań służą do przeliczania na szacowane 10-letnie bezwzględne ryzyko złamań (FRAX). Parametr ten jest wg obecnych wytycznych podstawą do podjęcia decyzji terapeutycznej przez lekarza. Żeby wyliczenie FRAX było możliwe konieczne jest zatem wykonanie badania densytometrycznego.

W praktyce klinicznej posługujemy się wartościami ryzyka złamań wyliczonymi dla populacji USA (NHANES III).

Najnowszy densytometr GE LUNAR PRODIGY ADVANCE, który jest używany w Centrum Medycznym Gamma umożliwia miedzy innymi oznaczenie wartości 10-letniego ryzyka złamań (FRAX) dla kobiet i mężczyzn w wieku 40 do 86 lat w oparciu o densytometrię i analizę standaryzowanych pozakostnych czynników ryzyka względnego złamań.Wielkość ta po uzupełnieniu o wywiad i badanie lekarskie umożliwia podjęcie właściwej i zgodnej z obowiązującymi wytycznymi decyzji terapeutycznej.

Zastosowanie densytometrii

Badanie to ma trzy zupełnie różne pola zastosowań – skrining, diagnostykę celem decyzji o rozpoczęciu i monitorowanie efektów terapii. Zwyczajowo w Polsce przyjmuje się, że densytometria to proste badanie szyjki. Tymczasem zakres badań densytometrycznych jest szerszy i zależy tego, w jakim celu i u jakiego pacjenta wykonujemy badania. Na świecie, zasady te są regulowane przez „official possitions” International Socjety for Clincal Densitometry.

Skrining

Densytometria służy wyłonieniu grup ryzyka złamaniami spośród osób pozornie zdrowych. U kobiet w okresie okołomenopauzalnym i u mężczyzn przydatne są obie lokalizacje. Podstawowym badaniem jest densytometria szyjki kości udowej lub lepiej obu szyjek gdyż często występuje asymetria. Badanie szyjki jest obecnie „złotym standardem diagnostycznym” i nie należy z niego rezygnować. Pamiętać należy, że to badanie odcinka lędźwiowego kręgosłupa uwidocznia zmiany znacznie wcześniej niż badanie szyjek kości udowych oczywiście, jeśli nie występują zmiany zwyrodnieniowe (osteofity mogą fałszywie podwyższać wynik).

Diagnostyka

Umożliwia ocenę gęstości kości, wyliczenie 10 letniego ryzyka złamań FRAX oraz podjęcie decyzji terapeutycznej. Do wyliczenia FRAX konieczna jest gęstość minerału kostnego szyjki kości udowej, najlepiej tej o niższej gęstości o ile występuje asymetria. Badanie kręgosłupa najlepiej ocenia ryzyko złamań kręgów a szyjki kości udowej – złamań w tej lokalizacji i innych kości długich.

Pełne badanie diagnostyczne służące do podjęcia decyzji terapeutycznej (nie skriningowe) obejmuje densytometrię kręgosłupa i jednej lub obu szyjek kości udowych i wyliczenie 10-letniego ryzyka złamań FRAX (Standard „Official Possitions „ISCD, 2015).

Monitorowanie leczenia i postępów choroby

W trakcie leczenia wykonuje się okresowo pomiary densytometryczne celem monitorowania skuteczności leczenia. Najwyższa przydatność monitorowania występuje w przypadku leczenia denosumabem, bisfosonianami, ranlenianem strontu i HRT nieco mniejsza w przypadku SERM. Częstość oznaczeń uzależniona jest od tempa utraty masy kostnej i precyzji oznaczeń. Przy przeciętnych densytometrach, których precyzja (%CV) wynosi ok. 1 % badania, u dorosłych powtarzamy raz w roku lub rzadziej poza leczeniem sterydami, gdzie oznaczenia ze względu na szybkie tempo zmian wykonujemy częściej. W przypadku densytometrów o najwyższej precyzji gdzie %CV często nie przekracza 0,1% wykonywanie częstszych niż raz w roku pomiarów może być przydatne klinicznie i uzasadnione zwłaszcza u pacjentów z szybkim metabolizmem kości (osteoproza okołomenopauzalna, posterydowa, jatrogenna).

W monitorowaniu postępów leczenia, szczególnie u pacjentów z dużymi wahaniami masy ciała, lub nadczynnością przytarczyc przydatne bywa także badanie całego szkieletu, które pozwala na śledzenie zmian całkowitej zawartości minerału w szkielecie. U pacjentów z pierwotna nadczynnością tarczycy przydatne jest badanie przedramienia.

Skierowania na badania;

… zgodnie z przepisem § 3 ust. 2 rozporządzenia ministra zdrowia z 18 lutego 2011 roku w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej – dalej r.b.s.p. badanie lub leczenie z zastosowaniem promieniowania jonizującego (a więc również badanie densytometryczne) wykonuje się na podstawie pisemnego skierowania będącego częścią dokumentacji medycznej. Jak stanowi jednak § 3 ust. 4 r.b.s.p., badanie z zastosowaniem promieniowania jonizującego przeprowadzane w ramach badań przesiewowych (skrinigowych), stomatologicznych badań wewnątrzustnych wykonywanych aparatami do celów stomatologicznych, w przypadku densytometrii kostnej wykonywanej aparatami przeznaczonymi wyłącznie do tego celu oraz w przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta, może być wykonane bez skierowania.

Jeśli zatem densytometria wykonywana jest do celów skriningowych z wykorzystaniem aparatu przeznaczonego wyłącznie do tego celu ( tak jak w Centrum Medycznym Gamma), to procedura taka nie wymaga skierowania.

 

Wskazania do wykonania badania densytometrycznego

  • Kobiety po 65 roku życia
  • Kobiety po menopauzie, przed 65, gdy występują czynniki ryzyka złamań
  • Mężczyźni po 70 roku życia
  • Dorośli obu płci po przebytych złamaniach
  • Dorośli obu płci pod wpływem chorób, leków lub czynników, które są związane

z obniżoną masą kostną lub wywołują przyspieszoną utratę masy kostnej

  • Każdy pacjent zawsze przed rozpoczęciem terapii farmakologicznej
  • Każdy pacjent w trakcie leczenia celem monitorowania terapii
  • Każdy chory, którego dokumentacja densytometryczna o utracie masy kostnej skłoni

do leczenia

  • Kobiety, u których przerwano hormonalną terapię zastępczą

 

Badania densytometryczne w zastosowaniach pozakostnych

Badania densytometryczne to nie tylko badania kości. Większość aparatów pozwala na wykonanie procedury ICD 9: 88.981.905  czyli „ocenę DXA, całe ciało, tkanki miękkie: ocena ilości tkanki tłuszczowej i mięśniowej oraz składu procentowego ciała. Są to zwykle badania określające jedynie całościowo zawartość tkanki kostnej, tłuszczowej i beztłuszczowej. W Centrum Medycznym Gamma staramy się udostępnić najlepsze badania przydatne w medycynie sportowej W urządzeniu znajdującym się w naszej klinice posiadamy unikalną na skalę krajową możliwość badania tkanek miękkich będących rozwinięciem powyższej procedury.

Są to czterokończynowy pomiar masy mięśniowej (RMSI), spoczynkowe zapotrzebowanie kaloryczne (RMR) oraz Rozkład tłuszczu androidalnego i gynoidalnego (AG/Ratio). Ponadto badania tkanek miękkich są wykonywane przy użyciu bardzo małych dawek RTG, co czyni je w pełni bezpiecznymi dla Pacjenta.

RMSI – czterokończynowy pomiar masy mięśniowej

Badanie polega na pomiarze całkowitej zawartości tkanki mięśniowej w kończynach górnych i dolnych. Jest najlepszą i najdokładniejszą metodą określającą ilość i rozłożenie tkanki mięśniowej, stosowane zwykle w kulturystyce i Fitnessie celem oceny efektywności treningu. Badanie densytometryczne tkanki mięśniowej w odróżnieniu od powszechnych pomiarów elektrooporowych oznacza bezpośrednio rzeczywistą zawartość tkanki mięśniowej, a nie zmiany przewodności elektrycznej ciała, które mogą zależeć nie tylko od ilości tkanek, ale także od parametrów elektrycznych. Badania wykonuje się przed rozpoczęciem serii treningów i po zakończeniu ćwiczeń. Ocenia się w ten sposób ile tkanki mięśniowej i w jakiej lokalizacji przybyło po treningu.

Badania RMSI są stosowane również w diagnostyce osteoporozy. Osoby o niskiej masie mięśniowej (sarkopenia) bardziej narażone są na złamania w przypadku upadku. Badanie RMSI daje cenną informację, co do tego jednego z ważniejszych pozakostnych czynników ryzyka złamań. Zaleca się wykonywanie go u wszystkich pacjentów po 72 życia.

RMR – spoczynkowe zapotrzebowanie kaloryczne

Spoczynkowe zapotrzebowanie kaloryczne to ilość energii (kilokalorii), jaką w ciągu doby zużywa nasz organizm, gdy pozostaje w spoczynku potrzebną do zapewnienia podstawowej przemiany materii. Historycznie oblicza go się na kalkulatorach w oparciu o wzór Harrisa i Benedicta – w oparciu o wiek wzrost wagę i płeć.

Niestety tak wyliczone zapotrzebowanie opiera się o założenie, że pacjent ma idealne proporcje ciała. Tymczasem tkanka mięśniowa ma zupełnie inne zapotrzebowanie energetyczne niż tłuszczowa. Wynika z tego, że jeśli zbadamy dwóch pacjentów o wysokim BMI, z których jeden będzie kulturystą, a drugi chorym z nadwagą – uzyskamy identyczne wyniki. Tymczasem faktyczne podstawowe zapotrzebowanie kaloryczne będzie znacznie wyższe u kulturysty. Aby uniknąć tego błędu powinniśmy znać faktyczna masę tkanki mięśniowej i dopiero na jej podstawie wyliczać RMR. W taki właśnie sposób robimy to w Centrum Medycznym Gamma. Uzyskane wyniki są zatem spersonalizowane i umożliwiają dokładne zaplanowanie diety redukującej masę ciała lub nastawionej na budowę masy oraz rzeźby tkanki mięśniowej.

Połączenie oznaczenia RMSI i RMR to „pakiet sportowy” adresowany do osób aktywnych fizycznie.

 

Rozkład tłuszczu androidalnego i gynoidalnego (AG/Ratio).

Tkanka tłuszczowa inaczej gromadzi się u mężczyzn a inaczej u kobiet. Lokalizacja tłuszczu w okolicy brzucha przy względnie szczupłych kończynach jest związana z wyższym poziomem kortykosteroidów w organizmie. Jest czynnikiem ryzyka wielu chorób metabolicznych i cywilizacyjnych. Taki rodzaj gromadzenia tkanki tłuszczowej nazywamy Androidalnym.

Tkanka tłuszczowa rozłożona na równomiernie to typ Gynoidalny. Znacznie mniej niebezpieczny.

Ocena ilości tkanki androidalnej jest ważnym parametrem przydatnym w monitorowaniu ryzyka chorób cywilizacyjnych jak i efektów leczenia chorób metabolicznych (hiperkortyzolemii, cukrzycy czy nietolerancji glukozy, nadciśnienia tętniczego itp.). Niestety pomiar centymetrem krawieckim w talii obarczony jest dużym błędem, gdyż chorego mierzymy wraz z treścią i gazami jelitowymi. Czynniki te powodują, że pomiar centymetrem jest trudny do wykorzystania. Za pomocą badania densytometrycznego mierzymy faktyczną zawartość tkanki tłuszczowej, co umożliwia lepsze leczenie chorego.

Połączenie oznaczenia RMR i AG/Ratio to „pakiet metaboliczny” adresowany do pacjentów z podwyższonym ryzykiem chorób cywilizacyjnych.

 

W Centrum Medycznym Gamma dostępne są następujące badania densytometryczne

Badania stosowane w osteoporozie

  1. Cały szkielet + skład ciała
  2. DEXA trzony kręgosłupa lędźwiowego
  3. Kręgosłup + 2 szyjki kości udowych AHA
  4. Obie szyjki kości udowych AHA
  5. Ocena ryzyka złamań FRAX
  6. Przedramię
  7. Szyjka kości udowej Advanced Hip Asessmet

Badania tkanek miękkich

  1. Czterokończynowy pomiar masy mięśniowej RMSI
  2. Spoczynkowe zapotrzebowanie kaloryczne RMR
  3. Rozkład tłuszczu aneroidalnego i gynoidalnego (AG/Ratio)
  4. Pakiet metaboliczny (RMR + AG/Ratio)
  5. Pakiet sportowy (RMSI + RMR)

 

 

 

 

Inne

Chcesz umówić wizytę, lub dowiedzieć się więcej?

Administratorem Twoich danych osobowych jest Centrum Medyczne Gamma Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Władysława Broniewskiego 3, 01-785 Warszawa. Przetwarzamy Twoje dane osobowe zawarte w niniejszym formularzu, w celu umożliwienia umówienia wizyty oraz kontakt z nami poprzez zadanie pytania. Kliknij tutaj, aby zapoznać się z pełną treścią obowiązku informacyjnego.

Zadaj pytanie
close
logo gamma
Potrzebujesz więcej
informacji?
Oddzwonię do Ciebie!


Administratorem Twoich danych osobowych jest Centrum Medyczne Gamma Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Władysława Broniewskiego 3, 01-785 Warszawa. Przetwarzamy Twoje dane osobowe zawarte w niniejszym formularzu, aby umożliwić Ci kontakt z nami poprzez pozostawienie numeru telefonu. Kliknij tutaj, aby zapoznać się z pełną treścią obowiązku informacyjnego.

Zostaw numer
oddzwonimy!
phone